•
Itsasoko bero-boladak: gero eta ohikoagoak eta biziagoak dira Donostiako kostaldean
2026ko uztaila izan da Bizkaiko Golkoko itsasoko uraren tenperaturarik altuena izan duen hilabetea. Donostian ere, Aquariumaren erregistroek balio errekorrak lortu dituzte, 25,8 °C-rainoko tenperatuk eta 2 °C-tik gorako anomaliak, 1991-2020 erreferentzia-aldiarekiko. Hilabete horietarako erregistratutako eguneko maximoak ere gainditu dira: ura 25,3 °C-ra iritsi zen ekainaren 24an, eta 25,8 °C-ra uztailaren 12an eta 16an.
Udan izandako tenperatura altuek Kantauri itsasoan bero-bolada handi bat sortzea eragin dute. Lurreko bero-boladetan bezala, gertakari horiek itsasoaren azaleko tenperatura urte sasoi horretarako ohikoak diren balioak baino egun edo aste batzuk gorago dagoenean gertatzen dira. Klima-aldaketarekin lotutako muturreko fenomenoetako bat da, itsas ekosistemetan eta kostaldeko komunitateetan eragin handiena duena.
Bizkaiko Golkoan eta Donostiako itsasertzean gertakari horiek gero eta ohikoagoak, luzeagoak eta biziagoak dira, 2010etik bereziki. 2023tik 2025era bitarteko urte bakoitzean, 140 egunetan baino gehiagotan erregistratu dira bero-bolada baldintzak. 2026ko datuen azterketarik egin gabe, 2023. urtea apartekoa izan zen Donostiako Aquariumean, eta 10 bero-bolada erregistratu ziren. Gertaerarik gogorrena, ordea, 2025eko ekainetik uztailera bitartean izan zen, orduan 4,03 ° C-ko intentsitate maximoa lortu baitzen, atalase klimatologikoaren gainetik.
Berotze globalaren testuinguruan, ereduek erakusten dute itsasoko uraren tenperatura-muturren maiztasuna, intentsitatea, iraupena eta hedapena handitzen jarraituko duela, batez ere berotze global handiagoko agertokietan.
Uda ezin beroa izan da Gipuzkoan ere
Itsasoko tenperatura altuak uda izugarri beroarekin bat datoz bai Donostian bai lurralde osoan, gutxienez 1971tik izan den udarik beroena. Tenperatura altuen iraunkortasunak eta iraupenak markatu dute urtaroa, udaberriaren amaieran hasi ziren bero-aldi luzeen segida batekin. Horrez gain, prezipitazio-defizit handia izan zen, eta udaberrian behatutako baldintza lehorrak mantendu egin ziren.
Muturreko tenperatura horiek azaltzen dituen mekanismo meteorologiko nagusia dortsal antiziklonikoen eta atmosferaren blokeo-egoeren iraunkortasuna izan da. Konfigurazio horiei esker, aire bero subtropikala eta iparrafrikarra iritsi ziren behin eta berriz, eta egonkortasun atmosferikoko aldi luzeak izan ziren. Atlantikoko fronteen etorrera txikiagoarekin batera, ikusitako prezipitazio-eskasiari ere lagundu zioten.
Baldintza horiei tenperatura altuak areagotu ahal izan zituzten beste faktore batzuk gehitu zitzaizkien. Horien artean nabarmentzekoak dira udaberritik metatutako prezipitazioen eskasia, lurzoruko hezetasuna pixkanaka murrizten lagundu zuena, eta Bizkaiko Golkoko lurrazaleko uren tenperatura oso altuak.